Negentien

Hoofdstuk 19

Per ongeluk had ik indertijd, in de veronderstelling de vertaling van Henricks aan te schaffen, zijn studie over de Guodian manuscripten gekocht. Deze manuscripten zijn van eerder datum dan de al bekende; er bleek iets in te staan over het 19e hoofdstuk.

Toen ik deze tekst las, drong het meer tot me door dat de tekst die nu in vertaling voorligt, een neerslag is van een tekst in tekens die ik niet begrijp, waarvan ook nog eens verschillende versies blijken te zijn. En waarschijnlijk is er voorafgaand aan het op schrift stellen, een orale traditie geweest. De tekst van nu is dan meer of minder direct (d.w.z. al dan niet via een andere taal dan het Chinees) een weergave in het Nederlands.

Hieronder volgen twee engelse versies van Henricks. De eerste geeft de engelse vertaling van Mawangdi-versie van hoofdstuk 19; daarna volgt zijn vertaling van het manuscript gevonden bij Guodian.

De Mawangdi versie luidt als volgt:

Eliminate sageliness, throw away knowledge,
And the people will benefit a hundredfold.
Eliminate humanity, throw away righteousness,
And the people will return to filial piety and compassion.
Eliminate craftiness, throw away profit,
Then we will have no robbers and thieves.

These three sayings—
Regard as a text are not yet complete.
Thus, we must see to it that they have the following appended:

Manifest plainness and embrace the genuine;
Lessen self-interest and make few your desires;
Eliminate learning and have no undue concern.

De in Guodian gevonden versie van hoofdstuk 19 bleek hier op enkele punten van te verschillen. Naast de volgorde van de regels, blijken ook de gebruikte woorden hier en daar anders dan in de Mawangdi. Allereerst volgt hier deze versie in het Engels, wederom van Henricks (2000):

Eliminate knowledge, get rid of distinctions,
And the people will benefit one hundredfold.
Eliminate artistry, get rid of profit,
And there will be no robbers and thieves.
Eliminate transformation, get rid of deliberation,
And the people will return to filial piety and compassion.

But these three sayings regarded as your mission are not complete.
And perhaps we should add to them the following things:

Manifest simplicity, embrace the genuine,
Lessen self-interest, and make few your desires.

Naast de volgorde van de eerste zes regels, komen er in de Mawangdi-versie ook verschillende woorden voor die niet genoemd worden in Guodian, namelijk: “sageliness”, “humanity” en “righteousness”.

Eén geopperde mogelijke verklaring is dat de Mawangdi-versie extra sterk anti-confucius is gemaakt. Deugden als ‘sageliness’, ‘humanity’ en ‘righteousness’ zijn typisch [andersom zou de toon t.o. Confucius afgezwakt zijn in de Guodian-versie].
Henricks kiest ervoor de Guodian-versie meer originaliteit toe te kennen dan de Mawangdi. Zijn veronderstelling is dat de Mawangdi-versie is ontstaan als reactie op Mencius, zoals Wikipedia schrijft door verschillende kenners beschouwd als de belangrijkste leraar binnen het Confucianisme na Confucius zelf. Hij geloofde, in tegenstelling tot zijn meester Confucius, dat iedereen de potentie had a “Sage” te worden. Dit doet mij weer een beetje denken aan een soort ‘machtsstrijd’ waarbij partijen zich tegen elkaar afzetten, of moet ik zeggen tegen elkaars parodie afzetten?

Nu kan ik de verleiding niet weerstaan een weergave in (het?) Nederlands te maken.
Stel kennis terzijde, zorg van onderscheidingen af te komen,
en de mensen zullen er honderdvoudig baat bij hebben.
Stel talent terzijde, ontdoe je van winst, [of: leg je toe op afzien van winst]
en geen rovers en dieven zullen er zijn.
Leg gedaanteverwisseling af, neem niet in overweging,
en de mensen zullen terugkeren naar kinderlijke vroomheid en compassie.
 
Maar als missie beschouwd, zijn deze drie gezegden niet compleet.
Mogelijk zouden we de volgende twee zaken moeten toevoegen:
 
Toon eenvoud, omarm echtheid.
Verminder eigenbelang, en beperk je verlangens tot een minimum.
Eenvoud refereert aan ‘ongeverfde zijde’, echtheid aan ‘onbewerkt hout’.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

My current menu is: Secties